Fahrettin AÇAR

1-GİRİŞ
Kurumlar Vergisi kanunun 1’inci maddesinde aşağıda sayılan kurumların kazançları, kurumlar vergisine tâbidir:
a) Sermaye şirketleri.
b) Kooperatifler.
c) İktisadî kamu kuruluşları.
ç) Dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmeler.
d) İş ortaklıkları.
(2) Kurum kazancı, gelir vergisinin konusuna giren gelir unsurlarından oluşur.
Kanun koyucu bu maddede kurumlar vergisi mükellefleri ile kurum kazancının konusuna giren hususların neler olduğu açıklamıştır. Kurumlar Vergisi mükellefleri tarafından elde edilen bu gelir unsurlarının toplamının kurum kazancı olduğu kurum kazancı üzerinden kurumlar vergisinin doğru olarak tespit edilmesi ve beyan edilmesi gerekmektedir.Kurum kazancının doğru olarak tespit edilmemesi bazen sadece vergi ziyanına neden olmadığı gibi bazen fazla bir vergi ödenmesine de neden olabilmektedir. Bu kapsamda hem mükellefleri hem de mali idare açısından çok önem arz eden kurum kazancının doğru hesaplanması için aşağıdaki belirtilen hususların dikkatlice uygulanması önem ar etmektedir.
2- DEĞERLENDİRME
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasıyla kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safî kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı; ikinci fıkrasıyla da safî kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticarî kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Gelir Vergisi Kanununun “Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti” başlıklı 38 inci maddesinde ise; Bilanço esasına göre ticari kazancın, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet fark olduğu, bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce, işletmeye ilave olunan değerlerin bu farktan indirileceği, işletmeden çekilen değerlerin ise farka ilave olunacağı, ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu Kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulacağı hüküm altına alınmıştır. Kurum kazancının tespitinde Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde yer alan giderlerin tamamı indirilebilecektir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde, safi kazancın tespit edilmesi sırasında indirilecek giderler sayılmış olup, maddenin (1) numaralı bendi ile ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde indirim konusu yapılacağı hükmü yer almaktadır. Gelir vergisi kanunun 38’inci maddesinde ticari kazancın tespiti her ne kadar kanunda anlatılmış olsada uygulamada Tek düzen hesap planında yer alan hesaplamaların dönem sonunda ilgili gelir ve gider hesaplarının kapatılması sonucunda oluşan müspet fark kazanç menfi fark ise zarar olarak dikkate alınmaktadır. Söz konusu bu tutarlara dönem içerisinde gider yazılan fakat kanunen kabul edilemeyen giderler ilave edilmekte vergiye tabi olmayan gelirler ise bu tutardan düşülerek mali kâra ulaşılmaktadır.
Kurum kazancının tespitinde gelir vergisi kanunun 40’ıncı maddesinde yer alan giderler ile kurumlar vergisi kanunun 8’inci maddesinde yer alan giderlerin tamamı gider olarak dikkate alınabilecektir.