Özdem SATICI TOPRAK

I-GİRİŞ
Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulan, esas sermayesi belirli olan ve ülkemizde sayıca en yaygın olan şirket türüdür. Bazı yapısal özellikleri ile anonim şirketlere ve yönetim biçimi yönünden şahıs şirketlerine benzer özellikler taşıyan ve kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik faaliyet için kurulabilen bu şirketlerde ortakların çıkma hakkı mevcuttur. Bunun yanında ortaklardan birinin çıkma davası açması halinde diğer ortakların bu çıkmaya katılma suretiyle şirketten ayrılması mümkündür.
II- LİMİTED ŞİRKETLERDE ÇIKMA
II.1.Şirket sözleşmesi ile çıkma
Çıkma, ortağın iradi olarak ortaklıkla arasındaki hukuki ilişkiyi sona erdirmesi olarak tanımlanabilir.(1) Çıkma hakkının kullanılması limited şirketlerde şirket sözleşmesi ile düzenlenmesi zorunlu unsurlar arasında bulunmamakla birlikte, sözleşmede yer alması halinde bağlayıcı unsurlardandır. (TTK Md.576/1, 577/1-k) Dolayısıyla, çıkma hakkının tanınması ile bunun kullanılmasının şartlarının şirket sözleşmesinde mevcut olması durumunda ortaklar ve şirket tüzel kişiliği bu düzenleme ile bağlı olacaktır. Şirket sözleşmesinde çıkma hakkının mevcut olmadığı limited şirketlerde ise ortaklar sözleşmeye dayanmak suretiyle ortaklıktan çıkma hakkını kullanamayacaktır.
II.2.Mahkeme kararıyla çıkma
Limited şirketlerde her ortağın haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açma hakkı vardır. (TTK Md.638/2) Söz konusu haklı sebebin ileri sürülebilmesi için şirket sözleşmesinde çıkmanın düzenlenmiş olmasına ihtiyaç bulunmamaktadır. Düzenleme, ortağın, onu ortak olmaya yönelten şartlar ortadan kalktığında şirkette kalmaya mahkum edilmesini ve şirketten ayrılmasını gerektiren sebepler doğduğu hallerde şirketten ayrılamaz duruma düşürülmesini engellemek amacıyla getirilmiştir.(2) Buradaki haklı sebepler 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda sıralanmamış ve somut olaya özgü olarak mahkemelerin takdirine bırakılmıştır. Bu bağlamda yargı kararlarına bakıldığında limited şirketlerde haklı sebeple ortaklıktan çıkmaya, şirketin borca batık olması, sürekli zarar etmesi, şirket varlıklarının yanlış kullanılması(3) , şirket ortakları arasındaki evlilik birliğinin sona ermesi(4) , ortaklar arasında anlaşmazlıklar bulunması(5) gibi hallerin haklı sebep olarak görüldüğü, hukuki çarelerin üretilebileceği hallerde haklı sebebin oluşmadığı(6) yönünde kararlara hükmedildiği görülmektedir.
III- ÇIKMAYA KATILMA
Limited şirketlerde ortaklıktan çıkmanın yollarından biri de çıkmaya katılma müessesesidir. Bu imkan sayesinde bir ortağın sözleşmesel ya da kanuni çıkma hakkını kullanarak şirketten ayrılmak istemesi halinde, diğer ortakların da çıkma işlemine veya davasına katılması mümkündür.(7)