Bilindiği üzere, 6762 sayılı eski Ticaret Kanunu’nun 136. maddesinde “Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibarettir.” denilmekte idi. Anılan hüküm, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’na aynen alınmıştır. Yani, TTK’ya göre de, ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinden ibarettir (TTK, m.124/f.1).Buna karşılık, TTK’nın 124. maddesinin ikinci fıkrasında “Bu Kanunda, kollektif ile komandit şirket, şahıs; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır.” denilerek, şahıs ve sermaye şirketi arasındaki ayrım açık bir şekilde belirtilmiştir. Şahıs şirketleri arasında yer verilen kollektif şirket “ticarî bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla, gerçek kişiler arasında kurulan ve ortaklarından hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlanmamış olan şirkete denilmektedir (TTK, m. 211). Ülkemizde, 31 Ekim 2012 tarihi itibariyle 15,962 adet kollektif şirket bulunmaktadır. Kollektif şirketin borç ve taahhütlerinden dolayı birinci derecede şirket sorumlu olmakla birlikte şirkete karşı yapılan icra takibi semeresiz kalır veya şirket herhangi bir sebeple sona erer ise, ortak veya ortakla birlikte şirket aleyhine dava açılabilir ve takip yapılabilir (TTK, m. 237/f.1). Ortaklar, şirketin borç ve taahhütlerinden dolayı müteselsilen ve bütün malvarlığı ile sorumludur (TTK, m. 236/f.1). Şirkete yeni giren kişi ise, girme tarihinden evvel doğmuş olsa bile, şirketin borçlarından ve taahhütlerinden diğer ortaklarla birlikte müteselsilen ve bütün malvarlığı ile sorumlu olur (TTK, m. 236/f.2).

Oysa, sermaye şirketleri arasında yer alan ve borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan anonim şirkette, pay sahipleri taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile ve sadece şirkete karşı sorumludurlar (TTK, m.329/f.2). Ülkemizde sayıca az olmakla birlikte, mevcut kollektif şirket ortaklarının, TTK’nın tek kişilik şirkete ve tek kişilik yönetim kuruluna izin verdiği hususlarını da göz önünde bulundurarak, şirketlerini anonim şirkete dönüştürmek isteyebileceklerini düşünmekteyiz. İşte bu çalışmamızda hem teorik açıdan hem de anonim şirkete dönüşmeyi düşünen kollektif şirket ortaklarına yol göstermesi bakımından, kollektif şirketten anonim şirkete geçişte genel olarak hangi hususlara dikkat edilmesi ve hangi koşulların yerine getirilmesi gerektiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri ışığında, ele alınacaktır.

KOLLEKTİF ŞİRKETİN ANONİM ŞİRKETE DÖNÜŞTÜRÜLMESİNİN YASAL DAYANAĞI