Yasin ÖNCÜ 

Bilindiği üzere, kamu kurumları çalışan personelin başta maaş olmak üzere, ek ödeme, fazla mesai gibi hakedişleri ile ilgili olarak çeşitli bankalarla promosyon ödemesi karşılığında anlaşabilmektedir. Ödenen bu tutarların ise çeşitli şekillerde ilgili idarelerce kullanılması da aynı şekilde söz konusu olabilmektedir.

Keza, bu ödemenin özellikle kamu kaynağı olup olmadığının ortaya konulması, yapılacak harcamanın niteliğini etkilemekte olup, şüphesiz kamu kaynağı olarak kabul edilmesi halinde, 2002 tarihli 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerinin dikkate alınması gereklilik arz edebilecektir.

Kamu İhale Kanunu’nun amacı anılan Yasanın 1. maddesiyle belirlenmiştir. Bahse konu maddeye göre; Kanunun amacı, kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemek şeklinde hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Kanunu’nun kapsam başlıklı 2. maddesine baktığımızda ise;

• Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; döner sermayeli kuruluşlar, birlikler (meslekî kuruluş şeklinde faaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşları hariç), tüzel kişilerin,
• Kamu iktisadi kuruluşları ile iktisadi devlet teşekküllerinden oluşan kamu iktisadi teşebbüslerin,
• Sosyal güvenlik kuruluşları, fonlar, özel kanunlarla kurulmuş ve kendilerine kamu görevi verilmiş tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar (meslekî kuruluşlar ve vakıf yüksek öğretim kurumları hariç) ile bağımsız bütçeli kuruluşların,
• (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilenlerin doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketlerin,
• 4603 sayılı Kanun kapsamındaki bankaların yapım ihalelerinin,

Kanun kapsamına girdiğini görmekteyiz. Diğer bir anlatımla, belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülmektedir.

Kaldı ki Kamu İhale Genel Tebliğinde de bu yönde açıklayıcı düzenlemelerin olduğunu görmekteyiz. Mezkur Tebliğe göre; idarelerin, kamu harcaması yapılmasını gerektirmeyen ve bütçeden ödenek kullanımı söz konusu olmayan ve sadece talep edenlerin faydalandığı hizmet ve alımları, 4734 sayılı Kanun kapsamında yer almamaktadır.

Bu çalışmamızda ise, 4734 sayılı Kanun ve 5018 sayılı Kanun hükümleri ışığında, promosyon kapsamında yapılan harcamaların kamu ihale mevzuatı ile ilişkisini örnek bir Danıştay Kararı  çerçevesinde değerlendireceğiz.

Kamu Kaynağı ve Promosyon Geliri bağlantısı