Hilmi Bahadır BARÇIN

1. GİRİŞ:

Kamu ihalesini kazanmak isteyen istekliler kamu ihale mevzuatı doğrultusunda ve ihale dokümanındaki düzenlemeler çerçevesinde tekliflerini vermektedirler. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun bir çok maddesinde ihaleye katılmak isteyen isteklilerin teklif zarfında sunmaları gereken belgeler belirtilmektedir. Yine alt mevzuat olan ihale uygulama yönetmeliklerinde de benzer nitelikli düzenlemeler yer almaktadır.

İhaleye katılmak isteyen isteklilerin idareye sunmaları gereken belgelerden bir tanesi de geçici teminat belgesi olup şekli Kamu İhale Kurulu tarafından belirlenen bir standart belgedir. 30 Eylül 2020 tarihinde bu belgeye 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda yer alan bir ifade eklenmiş olup; söz konusu ifadeyi taşımayan geçici teminat belgesini sunan isteklilerin durumu geçtiğimiz günlerde yayımlanan sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ve idari yargı bakış açısı ile açıklanmaya çalışılacaktır.

2. GEÇİCİ TEMİNAT BELGESİ

Konuya geçmeden önce Geçici Teminat Hakkında Genel Bilgilere yer verilmesi faydalı olacaktır;

2.1. Teminat Nedir?

Teminat, ihaleye katılacak olanların tekliflerini ciddi bir şekilde değerlendirerek vermelerini sağlamak, sözleşmeyi yapmaya, kesin teminatı vermeye yanaşmamaları halinde ise ihaleye çıkan idarenin kamu hizmetinin gecikmesine sebebiyet verdikleri için oluşan zararları karşılamak amacıyla alınan bir mali tutardır. Gerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda gerekse sözleşme imzalandıktan sonraki süreç için yüklenici firmaların uyması gereken kuralların yer aldığı 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda teminat konusunda düzenlemeler yer almaktadır. İhale sürecinde istekliler tarafından verilen teminata geçici teminat; ihaleyi kazanan firmanın idareye sözleşme süresi boyunca idarede duracak şekilde vermiş olduğu teminata ise kesin teminat denilmektedir.

2.2. Geçici Teminat Mektubu Hakkındaki Temel Düzenleme:

Geçici teminat mektubu hakkındaki temel düzenlemeler 4734 sayılı Kanunun 33’üncü ve 34’üncü maddelerinde düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesindeki düzenleme uyarınca ihalelerde, teklif edilen bedelin % 3’ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.

Aynı Kanunu’nun 34’üncü maddesinde de Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıdaki şekilde belirtilmiştir;

a) Tedavüldeki Türk Parası.

b) Teminat mektupları.

c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.

3. GEÇİCİ TEMİNAT BELGESİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN SON DÜZENLEME

30.09.2020 tarihli ve 31260 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklik ile teminat mektuplarında aşağıdaki değişiklik olmuştur. Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin de

“MADDE 10 – Aynı Yönetmeliğin eki Ek-1’de yer alan KİK024.1/H numaralı Geçici Teminat Mektubunun son paragrafına “4734 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” cümlesi eklenmiştir.”

Benzer düzenleme yapım, mal, danışmanlık ihale uygulama yönetmeliklerinde de gerçekleştirilmiştir. Bu değişiklik ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 34’üncü maddesinde yer alan ibare olan bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz doğrultusundaki ifade standart form olarak bankalar tarafından onaylanan geçici teminat mektubuna eklenmiştir.

4. KAMU İHALE KURULU’NUN BAKIŞ AÇISINDAN GEÇİCİ TEMİNAT BELGESİNDE BU İBARE YER ALMAZ İSEKABUL EDİLEBİLİR Mİ ?