Halka açılma kavramı en genel ifadeyle, “kapalı bir şirketin sermaye yapısında, bu şirkete halkın katılmasına olanak verecek düzeltmelerin yapılması” olarak tanımlanmaktadır. Ancak, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nda (SPKn/Kanun) mülga 2499 sayılı SPKn’nda olduğu gibi halka açılma kavramına rastlanılamamaktadır. Bununla birlikte, anılan Kanun’un 3’üncü maddesinde halka açık ortaklık, halka arz, ihraç, ihraççı, sermaye piyasası araçları ve borsa gibi kavramlara yer verildiği görülmektedir. Buna göre;

• Halka arz, sermaye piyasası araçlarının(1) satın alınması için her türlü yoldan yapılan genel bir çağrı ve bu çağrı devamında gerçekleştirilen satıştır (m.3/f).
• Halka arz eden, sahip olduğu sermaye piyasası araçlarını halka arz etmek üzere Sermaye Piyasası Kurulu’na (SPK/Kurul) başvuruda bulunan gerçek veya tüzel kişiler; (m.3/g); ihraç ise, sermaye piyasası araçlarının ihraççılarca çıkarılıp, halka arz edilerek veya halka arz edilmeksizin satışıdır (m.3/ğ).
• Halka açık ortaklık, payları halka arz edilmiş olan veya halka arz edilmiş sayılan anonim ortaklıkları ifade etmekte (m.3/e); payları borsada işlem gören ortaklıklar ile pay sahibi sayısı 500’ü (beş yüz) aşan anonim ortaklıkların payları halka arz olunmuş sayılmaktadır (m.16/1).
• Borsa, anonim şirket şeklinde kurulan, sermaye piyasası araçları, kambiyo ve kıymetli madenler ile kıymetli taşların ve Kurulca uygun görülen diğer sözleşmelerin, belgelerin ve kıymetlerin serbest rekabet şartları altında kolay ve güvenli bir şekilde alınıp satılabilmesini sağlamak ve oluşan fiyatları tespit ve ilan etmek üzere kendisi veya piyasa işleticisi tarafından işletilen ve/veya yönetilen, alım satım emirlerini sonuçlandıracak şekilde bir araya getiren veya bu emirlerin bir araya gelmesini kolaylaştıran, 6362 sayılı Kanuna uygun olarak yetkilendirilen ve düzenli faaliyet gösteren sistemleri ve pazar yerleridir (m.3/ç).

Dolayısıyla, halka açık olma için iki temel yol bulunmakta; bunlardan birisi, payların halka arz edilmiş olması, diğeri ise ortak sayısının 500’ü aşmasıdır. Bu ikinci durumda, payların (hisse senetlerinin) halka arz edildiği varsayılmakta, başka bir değişle ortak sayısı ölçütü payların halka arz edildiğine hukuki “karine” oluşturmaktadır.

Önceden hisse senetlerini halka arz etmiş şirketlerin, tekrar hisse senedi arz etmelerine yeni hisse senedi arzı denilmektedir. Eğer halka arz, ilk defa halka kapalı bir şirket tarafından yapılırsa, bu halka açılmadır. Halka açılma, bir ortaklığın kaynak ihtiyacını karşılamada başvurduğu alternatif bir finansman yöntemidir.

Payları Borsa İstanbul A.Ş.’de (Borsa) işlem gören anonim ortaklıkların elbette bir takım yükümlülükleri de bulunmaktadır. İşbu yazıda, söz konusu yükümlülükler ana hatları ile açıklanmaya çalışılacaktır.