Hal Kayıt Sistemi, “https://hks.hal.gov.tr/Pages/Account/Login.aspx” web adresi üzerinden çalışmakta olup; söz konusu adrese Gümrük ve Ticaret Bakanlığının internet sitesindeki (http://www.gtb.gov.tr) “ana sayfa/e-işlemler” menüsünde yer alan uygulamalar bölümündeki “Hal Kayıt Sistemi” linkinden de erişim mümkündür.

Hal Kayıt Sistemi; 26/03/2010 tarihli ve 27533 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/01/2012 tarihinde yürürlüğe giren, 5957 sayılı “Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun”un (5957 sayılı Kanun) 16’ncı maddesinin dördüncü fıkrasına istinaden Bakanlığımızca kurulmuştur. Sistem 15/02/2012 tarihinde resmi olarak kullanıma açılmıştır.

Hal Kayıt Sistemiyle; halde veya hale bildirilerek işlem gören malların cinsine, miktarına, fiyatına, alıcı ve satıcısına ilişkin bilgiler ve Bakanlıkça gerekli görülecek diğer hususların elektronik ortamda tutulması ve elektronik ortamda tutulan bu bilgilerin izlenmesi ve duyurulması, meslek mensuplarının kayıt altına alınması, bunlara yönelik veri tabanının oluşturulması ve toptancı halleri arasında ortak bilgi paylaşımının ve iletişimin sağlanması amaçlanmaktadır.

5957 sayılı Kanunun -“Malların analizi, kaydı, izlenmesi ve duyurulması” başlıklı 16’ncı maddesinin; Üçüncü fıkrasındaki; “Toptancı halleri, halde veya hale bildirilerek işlem gören malların cinsine, miktarına, fiyatına, alıcı ve satıcısına ilişkin bilgiler ile Bakanlıkça gerekli görülecek diğer hususları elektronik ortamda tutmak, bunlardan 6 ncı maddenin dördüncü fıkrasında belirtilenleri kamuoyuna duyurmak, hal kayıt sistemi için gerekli olan verileri sağlamak ve bunları sisteme aktarmak, hale giren ve çıkan malları kontrol altına almak ve denetlemekle görevli ve yükümlüdür. Bu görev ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi için ihtiyaç duyulan bilgi işlem sisteminin kurulmasından ve lüzumlu diğer teknik donanımın sağlanmasından özel toptancı hali işletmecileri ile belediyeler sorumludur.” hükmüyle toptancı hallerin görev ve sorumlulukları vurgulanmış,

Dördüncü fıkrasındaki; “Üçüncü fıkra uyarınca elektronik ortamda tutulan bilgilerin izlenmesi ve duyurulması, meslek mensuplarının kayıt altına alınması, bunlara yönelik veri tabanının oluşturulması ve toptancı halleri arasında ortak bilgi paylaşımının ve iletişimin sağlanması amacıyla, Bakanlık bünyesinde elektronik ortamda merkezi hal kayıt sistemi kurulur. Gerekli görülmesi halinde bu sistem, diğer kurumlar nezdinde tutulan kayıt sistemleriyle çevrimiçi olarak birbirine bağlanır.” hükmüyle de Hal Kayıt Sisteminin (HKS) kuruluşuna dayanak oluşturulmuştur.

Bildirim; bildirim miktarı veya üzerindeki malların üretildiği yerden veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerden her ne sebeple olursa olsun sevkinden önce bildirimciler tarafından Hal Kayıt Sistemine yapılan beyan işlemidir.