Vergi Usul Kanununun 328’inci maddesi aynen, “Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satılması halinde alınan bedel ile bunların envanter defterinde kayıtlı değerleri arasındaki fark kar ve zarar hesabına geçirilir. İşletme defteri tutan mükelleflerle serbest meslek kazancı tutan mükellefler bu farkı hasılat veya gider kaydederler.”

Amortisman ayrılmış olanların değeri ayrılmış amortismanlar düşüldükten sonra kalan meblağdır. (VUK md. 328)

Devir ve trampa satış hükmündedir.

“Şu kadar ki, satılan iktisadi kıymetlerin yenilenmesi, işin mahiyetine göre zaruri bulunur veya bu hususta işletmeyi idare edenlerce karar verilmiş ve teşebbüse geçilmiş olursa bu takdirde, satıştan tahassül eden kar , yenileme giderlerini karşılamak üzere, pasifte geçici bir hesapta azami üç yıl süre ile tutulabilir. Her ne sebeple olursa olsun bu süre içinde kullanılmamış olan karlar üçüncü yılın matrahına eklenir. Üç yıldan önce işin terki, devir veya işletmenin tasfiyesi halinde bu karlar o yılın matrahına eklenir.”

“Yeni değerlerin iktisabında kullanılan kar, yeni değerler üzerinden bu kanun hükümlerine göre ayrılacak amortismanlara mahsup edilir. Bu mahsup tamamlandıktan sonra itfa edilmemiş olarak kalan değerlerin amortismanına devam olunur.” (VUK md.328)

Önce şunu vurgulamak isterim, işletme defteri tutan tacirler ile serbest meslek erbabının özel fon ayırması mümkün olmadığı için satıştan doğan kar veya zararı, satışın yapıldığı yıla mal edilir, izleyen yıllara taşınmaz.

Satış karının üç yıl süre ile özel fonda tutulması, sadece bilanço usulüne tabi işletmlerde olur. Zira bu hesaplar bilanço usulünde kullanılır.

Satış karının fonda tutulması için satılan iktisadi kıymetin yerine konması, işin mahiyetine göre zaruri olması aranır.

Ayrıca bu hususta işletmeyi idare edenlerce karar alınması da gerekir. Yahut satın alınması için teşebbüse geçilmiş olmalıdır.