Gürkan GÜVEN

İhale sürecinde istekliler ihale dokümanına bağlı olarak tekliflerini sunmakta, ihale günü ve saatinde en uygun teklifi veren istekli ihale komisyon kararı ile belirlenmekte, böylece ihalenin yüklenicisi ilan edilmekte ve sonuç olarak yüklenici ile idare arasında bir sözleşme imzalanmaktadır. İhaleyi kazanan yüklenici bu süreç içerisinde bazı resmi belgeler nedeniyle damga vergisi ödemek zorundadır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nunda yapım işi ihalelerindeki hak ediş ödemelerinden damga vergisi kesintisi yapılıp yapılmayacağı sıklıkla gerçekleşen bir tartışma alanı olup makalemizde bu konuya ilişkin açıklamalarda bulunulacaktır

2. İHALE SÜRECİNDE DOĞAN DAMGA VERGİLERİ:

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1 inci maddesinde;

“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar damga vergisine tabidir.

Bu Kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalanmak ya da imza yerine geçen bir işaret konulmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder…” denilmektedir.

Damga Vergisi Kanunu’nun 14 üncü maddesindeki düzenlemeye göre; kağıtların damga vergisi Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) Sayılı Tablo’da yazılı nispet ve oranlarda alınacaktır.

İhaleyi kazanan yüklenici bu süreç içerisinde bazı resmi belgeler nedeniyle damga vergisi ödemek zorundadır. İşte bu vergilerden birisi ihale kararı kaynaklı damga vergisi iken bir diğeri de yüklenici ile sözleşme akdedilmesi nedeniyle doğan damga vergisidir.

2.1. İhale Kararı’na İlişkin Damga Vergisi:

Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) Sayılı Tablo’nun “II- Kararlar ve Mazbatalar” bölümünün 2 nci bendine göre, İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları üzerinden binde 5,69’a damga vergisi doğmaktadır.

Örneğin, 1.000.000,00 TL’lik ihaleyi kazanan Bay A ihaleyi kazandığına ilişkin ihale kararı sebebiyle 5.690,00 TL damga vergisi ödeyecektir.

2.2. Sözleşmeye İlişkin Damga Vergisi:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen istisnalar dışında her türlü ihale süreci sonucunda idare ile yüklenici arasında içerisinde ihale bedelinin de yazılı olduğu sözleşme akdedilmektedir.

Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) Sayılı Tablo’nun “I- Akitlerle ilgili kağıtlar” bölümünün 1/a bendinde, belli parayı ihtiva eden mukavelename, taahhütname ve temliknamelerden binde 9,48 damga vergisi doğduğunu belirtilmiştir.

Buna göre, 1.000.000,00 TL’lik ihaleyi kazanan Bay A, idare ile sözleşme imzalaması sebebiyle 9.480,00 TL damga vergisi ödeyecektir.

Böylece ihaleyi kazanan Bay A ihalenin bitişine (hak ediş ödemelerinin yapılmasına) kadar toplam 15.170,00 TL damga vergisi ödeyecektir.

2.3. Hak ediş Ödemelerinden Kesilecek Damga Vergisi

Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun “Makbuzlar ve Diğer Kağıtlar” başlıklı (IV.) bölümünün I/a bendine göre, hak ediş ödemelerinden (binde 9.48) oranında damga vergisi kesilmelidir..

Böylece 1.000.000,00 TL’lik ihaleyi kazanan Bay A, hakediş ödemelerinden de 9.480,00 TL damga vergisi kesintisi yapılacaktır.

3. YAPIM İŞİ İHALELERİNDE HAKEDİŞ ÖDEMELERİNDE DAMGA VERGİSİ KESİNTİSİ TARTIŞMASI

Damga Vergisi Kanunu’nda önceki açıklamalarımızda da görüleceği üzere yapım işi ihaleleri özelinde ihale kararı kaynaklı ve sözleşme kaynaklı damga vergisi açısından problem bulunmamaktadır.

Sorun yapım işi ihalelerinde yüklenici firmaya gerçekleştirilen hak ediş ödemelerinden ihaleyi gerçekleştiren idareler tarafından damga vergisi kesintisi gerçekleştirilmesi ile başlamaktadır.