Özkan ARSLAN

1-GİRİŞ
Yasama Organı tarafından 21/10/2021 tarihinde kabul edilen 7339 sayılı Kooperatifler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu’nun 5’inci ve 8’inci maddeleri uyarınca çalışma konusu, ortak sayısı ve ciro gibi kıstaslara göre belirlenen kooperatiflerin yönetim kurulu üyeleri ve yedekleri ile denetleme organı üyeleri ve yedeklerinin, seçilmelerini takiben en geç dokuz ay içinde kooperatifçilik eğitim programını tamamlamaları şartı getirilmiştir.
Ticaret Bakanlığı’nın yayımladığı 2023 Yılı Haziran Ayı Veri Bülteni’ne göre, 30/06/2023 tarihi itibariyle Ülkemizde; 46.548 adet kooperatif bulunmakta olup bu kooperatiflerin bir kısmının yönetim ve denetim kurulu üyeleri için eğitim şartı getirilmiştir. Bu çalışmamızda, hangi kooperatiflerin yönetim ve denetim kurulu üyelerinin eğitim şartına tabi oldukları ile bu eğitimin kimler tarafından verileceği ortaya konulmuştur.
2- EĞİTİM ŞARTINA TABİ TUTULAN KOOPERATİFLER
21/10/2021 tarihli ve 7339 sayılı Kooperatifler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu’nun 5’inci ve 8’inci maddeleri uyarınca, çalışma konusu, ortak sayısı ve ciro gibi kıstaslara göre belirlenen kooperatiflerin yönetim kurulu üyeleri ve yedekleri ile denetleme organı üyeleri ve yedeklerinin, seçilmelerini takiben en geç dokuz ay içinde kooperatifçilik eğitim programını tamamlamaları şartı getirilmiştir. Ayrıca, söz konusu eğitim programına ilişkin usul ve esaslar ile buna tabi olacak kooperatiflerin ilgili bakanlıkların görüşü alınarak Ticaret Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
Bu konudaki Yönetmelik “Kooperatifçilik Eğitim Yönetmeliği” (KEY) adıyla 14/01/2022 tarihli ve 31719 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Anılan Yönetmeliğin 5’inci maddesi uyarınca aşağıdaki şartlardan birini sağlayan faal kooperatiflerin yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile yedekleri eğitim şartına tabidir:
a) Esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet, tarım satış, tarım kredi ve pancar ekicileri kooperatifleri,
b) İnşaat ruhsatı alınmış ve ortak sayısı 50 veya daha fazla olan yapı, turizm geliştirme ve gayrimenkul işletme konularında faaliyet gösteren kooperatifler,
c) Ortak sayısı 50 veya daha fazla olan taşıma konularında faaliyet gösteren kooperatifler,
ç) Faaliyet konusuna bakılmaksızın 20 milyon Türk lirası ve üstü net satış hasılatı olan kooperatifler,
d) Faaliyet konusuna bakılmaksızın 1.000 ve daha fazla ortağı bulunan kooperatifler.
Yukarıda maddeler halinde sayılan kooperatiflerin yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile yedeklerinin, seçilmelerini takiben en geç 9 ay içinde, kooperatifçilik eğitimini tamamlamaları gerekmektedir. Yönetmelik gereğince eğitim alan bir üyenin kooperatif üst kuruluşlarında veya farklı amaçlı kooperatiflerde de görev alması halinde yeni bir eğitim alma şartı aranmayacaktır.
Tarım ve Orman Bakanlığında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında ve Ticaret Bakanlığında müfettiş veya Tarım Reformu Genel Müdürlüğünde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünde ve Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğünde kontrolör, çalışma grup sorumlusu, şube müdürü, uzman, daire başkanı ve daha üst görevlerde en az 5 yıl çalışmış olanlar ile kooperatif üst kuruluşlarında, denetimle görevli personel, temsile yetkili müdür ve daha üst görevlerde en az 8 yıl iş akdi ile çalışmış olanlar kooperatifçilik eğitiminden muaf tutulmuşlardır. Bir başka deyişle bu kişiler bir kooperatifin yönetim veya denetim kurulu üyesi seçilmeleri halinde bunlar hakkında eğitim şartı aranmayacaktır.
3- EĞİTİMİN İÇERİĞİ, KİMLER TARAFINDAN VERİLECEĞİ VE MEVCUT ÜYELERİN DURUMU