Belge düzeninin ve kontrol mekanizmasının yetersiz olduğu ve gelişmekte olan ülkelerde “kayıt dışı” kavramı son derecede yaygın olarak kullanılmaktadır.

Bu ülke ekonomilerinde; genellikle vergi ve sigorta primi gibi mali yükümlülüklerden kaçınmak ve bürokratik işlemlerden kurtulmak üzere kayıt dışı ekonomik faaliyette bulunulması ve elde edilen gelir kayıt dışında bırakılması düşüncesi ve gayreti görülmektedir.

Kayıt dışılığın neden ve sonuçlarına bakıldığında, ekonomik kaynaklı sorunlardan etkilenmesi ve bu sorunları geri beslemeyle olumsuz tetiklemesi nedeniyle, esasen sorun ve çözümünün son derece kompleks ve zor olduğu görülmektedir.

Kayıt dışılığın temel nedeni ekonomik olmakla birlikte, sosyal, kültürel, psikolojik, siyasi ve etik faktörlerle yakın ilişkisi de söz konudur.