Bilgehan ÖZKAN

Ülkemize yurtdışından eşya hareketlerine yönelik işlemler ağırlıklı olarak gümrük mevzuatı çerçevesinde yürütülmekte olup, bu kapsama giren eşyanın gümrük vergilerinin de tahsili gerekmektedir. Nitekim gümrük vergileri ifadesi 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun tanımlara ilişkin 3. maddesinde yer almakta olup, söz konusu madde uyarınca; “Gümrük vergileri” deyimi, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü kapsamaktadır.

Bu çerçevede, “İthalat vergileri” deyimi, eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükler ile tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde ithalatta alınacak vergileri ve diğer mali yükleri kapsamaktadır.

Buna karşın, “İhracat vergileri” deyimi ise, eşyanın ihracatında ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükler ile tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde ihracatta alınacak vergileri ve diğer mali yükleri kapsamaktadır.

Gümrük idaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirilen gümrük vergileri, gümrük vergileri tahakkukunu izleme defterine veya bilgisayara kaydedilir. Bilgisayara kayıt halinde, bilgisayar çıktıları Gümrük Vergileri Tahakkukunu İzleme Defteri yerine geçtiğini ifade edebiliriz.

Gümrük Vergileri Tahakkukunu İzleme Defteri elektronik ortamda tutulmakta olup, 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca gümrük vergileri tahakkukundan hemen sonra yükümlüsüne sistem üzerinde, sistem üzerinde tebliğin yapılamadığı hallerde ise ilgili belge üzerinde tebliğ edilmesi gerekmektedir.