Fehmi EGE

Gıda bankacılığı faaliyeti, esasen sosyal yardımlaşmanın ön plana çıktığı ve israfın önlenmesi ayrıca ihtiyaç sahiplerinin gereksinimlerinin zamanında karşılanması amacını güden türden bir organizasyondur. Kanun koyucu, sosyal devlet ilkesi gereği bu türden organizasyonlara yapılacak bağış ve yardımları teşvik etmek adına çeşitli düzenlemeler yapmıştır. Ülkemizde ilk olarak 2004 yılında yapılan düzenlemelerle yasal zemine oturan gıda bankacılığı faaliyetlerini teşvik edici düzenlemeler, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40. maddesi 1. fıkrası 10. bendi ve 89. maddesinin 1. fıkrasının 6. bendi ayrıca 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17/2-b hükmü olarak sayılabilir. Söz konusu uygulama ile ilgili detaylar, 21.03.2004 tarihli ve 25409 sayılı 251 Seri No’ lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile düzenlenmiş olup son olarak 31.12.2004 tarihli ve 5281 sayılı Vergi Kanunlarının Yeni Türk Lirasına Uyumu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile yapılan düzenleme ile Gelir Vergisi Kanununun 40. ve 89. maddelerinde ayrıca KDV Kanununun 17/2-b hükmünde yer alan “gıda maddelerinin” ifadesi “gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin” olarak güncellenmiştir.

Yazımızda, gıda bankacılığı kapsamında faaliyet gösteren vakıf ve derneklere yapılan bağış ve yardımları, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ayrıca 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu kapsamında değerlendirecek olup ayrıca bu işlemlere ilişkin muhasebe kayıtlarına da yer vereceğiz.

GIDA BANKACILIĞI HÜKÜMLERİNDEN YARARLANMAK İÇİN GENEL ŞARTLAR

Gıda bankacılığı hakkındaki düzenlemelerden faydalanmak için bu hususta özellikle 251 Seri No’ lu GVK Genel Tebliği ile düzenleme altına alınan şartların birlikte sağlanması gerekmektedir. Buna göre, öncelikle bağış yapılacak olan derneğin tüzüğünde veya vakfın kuruluş senedinde faaliyet konuları arasında gıda bankacılığı faaliyetinin de yer alması gerekmektedir. Bağışın yapılacağı derneğin veya vakfın başka faaliyet konularının da olması ya da derneğin kamuya yararlı dernek veya vakfın vergiden muaf tutulmuş olması durumu değiştirmemektedir. Ayrıca, bağış konusu malın gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddesi kapsamında olması gerekmektedir. Tüm saydıklarımıza ilaveten, bağışın ihtiyacı olanlara verilmek üzere şartlı olarak yapılması gerekmekte olup şartlı olarak yapılmış olmayan bağışların gıda bankacılığına ilişkin hükümlerden faydalandırılması mümkün değildir.

GELİR VERGİSİ MÜKELLEFLERİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME