Mehmet AKARSLAN

Hazine ve Maliye Bakanlığının Kullandığı Yetkiler
11/12/2025 tarihli ve 33104 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 10/12/2025 tarihli ve 10679 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile değişik 9/9/2025 tarihli ve 33012 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 8/9/2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla; büyükşehir belediyesi olan illerde bazı faaliyetlerde bulunan mükellefler, Gelir Vergisi Kanunu’nun 51 inci maddesinin 12 numaralı bendinde yer alan yetkiye istinaden 1/1/2026 tarihinden geçerli olmak üzere gerçek usulde vergilendirilme kapsamına alınmıştır. Bu düzenlemeye ilişkin açıklamalarımıza 1005 sayılı Şubat-2026 Maliye Postası Dergisinde yayımlanan makalemizde yer verilmiştir.
584 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 486)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile Cumhurbaşkanı kararıyla gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınan mükelleflerin 213 sayılı Kanuna göre düzenlemek zorunda oldukları belgelerin basılması, dağıtılması ve izlenmesi ile belgelerin temini, kayıtların tutulması, belgelerin iptali konusunda Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 215)’nde(1) yer alan düzenlemelere göre işlem yapmak üzere mükelleflerin bağlı oldukları oda(2) ve birlikler yetkilendirilmiştir(3). Ayrıca anıla Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile mükelleflerin 1/1/2026 tarihinden önce bastırdıkları ve bu tarih itibarıyla kullanmadıkları belgeleri, mesleki teşekküllerde bastırmışlar ise mesleki teşekküle, anlaşmalı matbaalara bastırmış veya noterde tasdik ettirmiş iseler bağlı bulundukları vergi dairesine 2/2/2026 tarihine kadar (bu tarih dâhil) iptal edilmek üzere ibraz etmeleri, Mesleki teşekküllerin teslim aldıkları belgeleri Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 230)’nde(4) belirtilen usullere göre iptal edilerek ilgili vergi dairesine bildirme yükümlülüğü getirilmiştir.
Diğer taraftan, 586 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 486)’nde(5) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile de gerçek usulde vergilendirilecek olan mükelleflerin, yapması gereken işlemleri, işletme hesabı esasına göre defter tuttukları süre zarfında, söz konusu mükelleflerin bağlı oldukları meslek odaları/birlikler tarafından da yapılabileceği, meslek odalarında/birliklerde 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış yeterli sayıda meslek mensubunun çalışması ya da bunun mümkün olmadığı durumlarda söz konusu işlemlerin odada/birlikte çalışmayan meslek mensuplarının gözetiminde yapılması gerekdiği düzenlemelerine yer verilmiştir.
Ayrıca, 591 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği(6) ile Kayıtlı ekonominin desteklenmesi, belge düzenine olan uyum ve kartla ödeme imkânlarının artırılması amacıyla taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflere (ticari kazançları basit usulde tespit edilenler dâhil), kullandıkları taksimetrelerle bağlantılı olarak çalışacak veya taksimetre özelliğini de haiz Taksi Mali Cihaz kullanma mecburiyeti getirilmiştir.
Envanter Çıkarılması (Stok Tespiti)
Vergi Usul Kanununun 186 ncı maddesinde; “Envanter çıkarmak, bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tespit etmektir.
Şu kadar ki, ticari teamüle göre tartılması, sayılması ve ölçülmesi mutat olmayan malların değerleri tahminen tespit olunur.
Mevcutlar, alacaklar ve borçlar işletmeye dahil iktisadi kıymetleri ifade eder.” Şeklinde oldukça geniş bir tanımlama yer almaktadır.
Türk Ticaret kanununun 66 ncı maddesine göre de benzer bir tanıma yer verilmiştir, Bu madde hükmünde, her tacir ticari işletmesinin açılışında taşınmazlarını, alacaklarını, borçlarını, nakit parasının tutarını ve diğer varlıklarını eksiksiz ve doğru bir şekilde teker teker gösteren envanter çıkarmalıdır.
Gerçek usul kapsamına alınan mükellefler için geçerli olduğu ifade edilen 215 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğdeki düzenlemelere göre ise envanter (Stok tespiti) herhangi bir şekil şartına tabi değildir. Ancak, gerçek usule geçiş dönemi başında envanter çıkarılmasında (stok tespitinde) vergi kimlik numarası başta olmak üzere hüviyete ilişkin bilgiler ile stok olarak tespit edilecek malın cinsi, malın miktarı, birim fiyatı, toplam tutarı (bu bedel bilinmiyorsa kendileri tarafından tespit edilecek rayiç bedelleri ile değerlemeye tabi tutacak tutar), katma değer vergisi ve faturaların tarih ve numarası gibi bilgilere yer verilecektir.
Ancak, alış belgesi bulunmadığı için rayiç bedelleri ile değerlemeye tabi tutulan bu mallara ilişkin katma değer vergisi indirim konusu yapılamayacaktır.
Amortisman Uygulaması