6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na (TTK) göre, her tacir, ticari işletmesinin açılışında, taşınmazlarını, alacaklarını, borçlarını, nakit parasının tutarını ve diğer varlıklarını eksiksiz ve doğru bir şekilde gösteren ve varlıkları ile borçlarının değerlerini teker teker belirten bir envanter çıkarmak zorundadır(TTK, md.66/f.1). Tacirin envanter çıkarma yükümlülüğü açılıştan sonra da devam etmekte olup envanterin her faaliyet döneminin sonunda ve düzenli bir işletme faaliyetinin akışına uygun düşen sürede çıkarılması gerekmektedir(TTK, md.66/f.2).

Envanter çıkarılmasındaki amaç bilançonun gerçek durumu yansıtmasını sağlamak olduğundan Kanun koyucu envanterin usulüne uyun olarak çıkarılmamasını yaptırıma bağlamıştır. Bu nedenle çalışmamızda envanterin hangi sürede ve nasıl çıkarılacağı ile envanterin usulüne uygun olarak çıkarılmaması halinde tacir hakkında uygulanacak yaptırımın ne olduğu ortaya konulmuştur.

 ENVANTER ÇIKARILMASI

TTK’nın 66’ncı maddesinin birinci fıkrasında; her tacirin, ticari işletmesinin açılışında, taşınmazlarını, alacaklarını, borçlarını, nakit parasının tutarını ve diğer varlıklarını eksiksiz ve doğru bir şekilde gösteren ve varlıkları ile borçlarının değerlerini teker teker belirten bir envanter çıkaracağı, ikinci fıkrasında; tacirin açılıştan sonra da her faaliyet döneminin sonunda böyle bir envanter düzenleyeceği, faaliyet dönemi veya başka bir kanuni terimle hesap yılının oniki ayı geçemeyeceği, envanterin, düzenli bir işletme faaliyetinin akışına uygun düşen süre içinde çıkarılacağı hüküm altına alınmıştır.

Anılan hükümden anlaşılacağı üzere, envanter çıkarmak zorunda olanlar “tacirler”dir.