Mustafa YAVUZ

Ülkemizde son yıllarda özellikle bankacılık ve finans sisteminde, ayni teminat olarak gösterilen ve rehin konusu yapılan taşınırların başında anonim şirketlerin sermaye payları gelmektedir. “Sermaye payı” kavramı içerisine hem senede bağlanmış paylar, hem de senede bağlanmamış (çıplak) paylar girmektedir. Anonim şirket payları üzerinde kurulan rehnin konusunu ise pay sahipliğinden kaynaklanan ve aynı zamanda paraya çevrilebilen malvarlıksal nitelikteki haklar oluşturmaktadır. Söz konusu rehin, “alacak” değil “hak” rehnidir. Dolayısıyla sermaye payının rehninde, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 954 ilâ 961. madde hükümleri tatbik olunur.

Bir anonim şirketin sermaye payı üzerinde rehin hakkı kurulduğu zaman rehinli alacaklı herkese karşı ileri sürebileceği sınırlı ayni hak niteliğinde bir alacak hakkına sahip olur. Buna mukabil payın sahibi, rehin hakkı kuran pay sahibi olarak pay sahipliği sıfatını devam ettirir. Senede bağlanmış olsun veya olmasın payların rehnedilebilmesi için hakkın “temliki (devri) kabil” nitelik taşıması gerekir. Dolayısıyla başkasına devredilemeyen sermaye payları rehnin konusunu oluşturamaz. Bunun yanında sermaye payının rehne konu olduğu hallerde rehin işlemi sadece sermaye payına ilişkin olup, bu rehin ticari işletmeyi ve işletmenin menkul mallarını kapsamaz.

Bu çalışmada, TMK ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri kapsamında anonim şirketlerde sermaye payının rehni hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgi verilecektir.

SERMAYE PAYININ REHNİ

 Çıplak Pay Üzerinde Rehin Hakkının Kurulması