Özkan AYKAR

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 1 ve 12 nci maddelerinde, Türkiye sınırları içinde bulunan bina, arazi ve arsaların bu Kanun hükümlerine göre bina ve arazi vergisine tabi olduğu, aksine hüküm olmadıkça bu Kanunun diğer maddelerinde yer alan arazi tabirinin arsaları da kapsayacağı; 3 ve 13 üncü maddelerinde de, bina ve arazi vergisinin bina ve arazinin maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa bina ve araziye malik gibi tasarruf edenler tarafından ödeneceği hükme bağlanmıştır.

Emlak vergisi yıllık olarak tahakkuk edilip iki eşit taksit halinde ödenir. 1. taksit Mayıs ayı sonuna, 2. taksit Kasım ayı sonuna kadar ödenir.

Söz konusu Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “ Cumhurbaşkanı, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan hükmün verdiği yetkiye istinaden çıkarılan 2006/11450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskene sahip olmaları halinde ( intifa hakkına sahip olunması hali dahil), bu meskene ait bina vergisi oranı 2007 ve müteakip yıllar için sıfıra indirilmiştir.

Bu yazımızda, güncel mevzuat dikkate alınarak; emlak vergisi uygulaması ile indirimli emlak vergisi hakkında sıkça karşılaşılan sorulara ve cevaplara yer verilmiştir.

1. Emlak Vergisinin Konusu Nedir? Mükellefleri kimlerdir? Vergi Hangi Dönemlerde Ödenir?

Türkiye sınırları içinde bulunan bina, arsa ve araziler emlak vergisinin konusuna girmektedir.

Bina: Yapıldığı madde ne olursa olsun, gerek karada gerek su üzerindeki sabit inşaatın hepsidir. Yüzer havuzlar, sair yüzer yapılar, çadırlar ve nakil vasıtalarına takılıp çekilebilen seyyar evler ve benzerleri bina sayılmaz.

Arazi: Sınırları yeterli vasıtalarla belirlenmiş, yatay ve düşey sınırları bulunan yeryüzü parçasıdır.

Arsa: Belediye sınırları içinde Belediyece parsellenmiş arazi arsa sayılır.

Bina veya arazinin maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa bina veya araziye malik gibi tasarruf edenlerdir. Bir bina veya araziye paylı mülkiyet halinde malik olanlar hisseleri oranında mükelleftirler. Elbirliği mülkiyette ise malikler vergiden müteselsilen sorumludurlar.

Emlak vergisi birinci taksiti, Mart, Nisan ve Mayıs aylarında, ikinci taksiti ise Kasım ayı içinde olmak üzere iki eşit taksitte ödenir. Hazine ve Maliye Bakanlığı ödeme aylarını, bölgelerin özelliklerine göre değiştirebilir. (İsteyen mükellefler vergilerinin tamamını 1. Dönemde ödeyebilirler)

Emlak vergisi ödeyecek kişilerin ilgili belediyelerin emlak tahakkuk servislerine müracaat etmeleri gerekmektedir.

2. Emlak Vergisi Neye Göre Hesaplanır?

Emlak vergileri; takdir komisyonları tarafından 4 yılda bir tespit edilen ve sonraki yılar için yeniden değerleme oranlarına göre yükseltilen emlak vergisi asgari rayiç değerleri üzerinden hesaplanır. (Binalarda ayrıca bina maliyetleri de hesaba katılır). Büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlarda emlak vergisi; taşınmazın emlak vergi değerinin arsalar için %0,6’sı, araziler için %0,2’si, meskenler için %0,2 ve işyerleri için %0,4’ dür.