Mahmut ÇOLAK

I- GİRİŞ
Bilindiği üzere, 01.10.2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ihalelere katılımda ihale tarihi itibariyle isteklinin Türkiye genelinde borç limiti sınırı 5.000 TL olarak sabitlenmiş idi. Borç sorgusuna yönelik SGK tarafından yayımlanan 2020/5 sayılı Genelge, bu yeni düzenleme ile birlikte 26.12.2024 tarih ve 2024/16 sayılı Genelge ile değişiklik yapılmıştır. Bu çalışmamızda, bahse konu Genelge yapılan değişiklikler incelenecektir.
II- DEĞİŞİKLİKLERİN İNCELENMESİ
İhale tarihi itibarıyla Türkiye genelindeki borç asıl ve fer’ ileri toplamı dikkate alınmak kaydıyla isteklinin 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran tüzel kişiliği haiz işveren olması halinde: İhale tarihi itibarıyla 5.000,00 TL’yi aşan borçlar kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olarak kabul edilmektedir. Kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu hesabında; işveren borçları, işverenin alt işvereni olması durumundaki borçları veya işverenin başka bir işverenin işyerinde alt işveren olması durumundaki borçları birlikte değerlendirilmekte, toplamda 5.000,00 TL ve bu tutarın altında borç olması durumunda işverene borcu yoktur belgesi verilmektedir.
İhale tarihi itibarıyla Türkiye genelindeki borç asıl ve fer’ ileri toplamı dikkate alınmak kaydıyla isteklinin 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran tüzel kişiliği haiz işveren olması halinde: 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanları çalıştırmalarından dolayı borçlarından 5.000,00 TL’yi aşan tutarları ve 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanları çalıştırmalarından dolayı yasal ödeme süresi geçmiş prim, kesenek ve kurum karşılıkları ile bunların gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer fer’ ilerinin 5.000,00 TL’yi aşan tutarları kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olarak kabul edilmektedir. Hesaplamada işverenin 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalıştırdığı sigortalılardan kaynaklanan borçlar ayrı ayrı değerlendirilmekte, 5.000,00 TL ve bu tutarın altında borç olması halinde işverene borcu yoktur belgesi verilmektedir.
İhale tarihi itibarıyla Türkiye genelindeki borç asıl ve fer’ ileri toplamı dikkate alınmak kaydıyla isteklinin 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran gerçek kişiliği haiz işveren ve 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olması halinde: 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalıştırılan sigortalılarından veya şirketin nev’ine göre sorumluluğu da dikkate alınarak üst düzey yöneticisi veya ortağı olduğu şirketin Kuruma borçlarından 5.000,00 TL’yi aşan tutarları ile 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılığından doğan prim borçları (bu bölüm kapsamındaki ilgililer için sosyal güvenlik destek primi-SGDP- sorgulanmayacaktır. 6663 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılığı yönünden 29.02.2016 tarihinden itibaren kaldırılmıştır. 7143 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi 5’inci fıkrası ile var olan borçlar terkin edilmiştir.) ve 5510 sayılı Kanun’un 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamındaki genel sağlık sigortası prim borçları ile bunların gecikme cezası, gecikme zammı ve fer ‘ilerinin 5.000,00 TL’yi aşan tutarları kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olarak kabul edilmektedir. Hesaplamada; işverenin, 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalıları çalıştırması yönünden borçları veya şirketin nev’ine göre sorumluluğu da dikkate alınarak üst düzey yöneticilik ve ortaklıktan kaynaklı borçları ile 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılığından doğan borçları ve 5510 sayılı Kanun’un 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamındaki genel sağlık sigortası prim borçları ayrı ayrı değerlendirilmektedir. Söz konusu değerlendirmede, 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılığından doğan borçları ve 5510 sayılı Kanun’un 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamındaki genel sağlık sigortası prim borçları birlikte ele alınmaktadır. Buna göre; işverenin 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalıları çalıştırması yönünden borçları veya şirketin nev’ine göre sorumluluğu da dikkate alınarak üst düzey yöneticilik ve ortaklıktan kaynaklı borçlarının 5.000,00 TL ve altında olmasının yanı sıra 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılığından doğan borçları ve 5510 sayılı Kanun’un 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamındaki genel sağlık sigortası prim borçlarının (birlikte) 5.000,00 TL ve altında olması durumunda, işverene Ek-1’de yer alan borcu yoktur belgesi verilmektedir.
İhale tarihi itibarıyla Türkiye genelindeki borç asıl ve fer’ ileri toplamı dikkate alınmak kaydıyla isteklinin 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılığı olan gerçek kişi olması durumunda: