Kenan AKBULUT

Restoran ve lokantalarda, aileler veya arkadaş gruplarının oluşturdukları kalabalık masalarda her zaman tek elden ve tek seferde hesap ödenmesi beklenmez. Masada oturanların hesaplarını ayrı ayrı ödemesi günlük yaşamda her zaman karşılaşılacak bir durumdur. Bu noktada farklılık yaratan hesapların ayrı ayrı ödenme talebi değil, böyle bir ödeme usulünde söz konusu masa için tek adisyon fişi kesilmiş olmasıdır. Bu kapsamda, restoran veya lokantalarda açılan her masa için adisyon fişi düzenlendiği, ancak aynı masada oturan müşterilerin hesaplarını ayrı ayrı ödeme talebinde bulundukları düşünüldüğünde, müşterilerin hesaplarını bu şekilde ödemek istemesi durumunda belge düzeninin nasıl olması gerektiğinin belirlenmesi önemli hale gelir.

Bazı işletmeler açısından adisyon kullanımı zorunludur. Adisyon müşteri siparişi alınırken düzenlenerek müşteri masasında bulundurulur. İlk siparişten sonra alınan siparişlerde ilk sipariş için açılan adisyon üzerine işlenir. Dolayısıyla bu çalışmada, restoran işletmelerinin tek adisyon fişi kestiği masalarında, birden fazla müşterinin bulunması ve bu müşterilerin hesaplarını ayrı ayrı ödemek istemesi halinde bu duruma uygun belge düzeninin nasıl oluşturulacağı konusu üzerinde durulacaktır.

2. Adisyon Kullanımı

Hizmet işletmelerinde sunulan hizmetin ve emtianın cins ve miktarını göstermek amacıyla düzenlenen bir belgeye adisyon denir. Adisyon; restoran, lokanta, gazino, otel gibi yerlerde tutulan hesap pusulasıdır. Adisyonlar anlaşmalı matbaalara bastırılmış olarak kullanılır. Bu bağlamda anlaşmalı matbaalara bastırılmamış adisyonlar ile üzerine tarih yazılmamış, müşteri masasına veya adisyon masasına bırakılmamış adisyonlar, düzenlenmemiş sayılmaktadır. Adisyon müşteri siparişi alınırken düzenlenerek müşteri masasında bulundurulur. İlk siparişten sonra alınan siparişlerde ilk sipariş için açılan adisyon üzerine işlenir. Bu bağlamda adisyon en az iki örnek olarak düzenlenmektedir. Hizmetin bitiminde adisyon müşteriye ibraz edilerek ve adisyon üzerinde yer alan bilgiler doğrultusunda hesap ödenir. Bu bağlamda da ödeme aşamasında müşterinin istemi olmaksızın derhal fatura, faturanın istenmemesi veyahut da fatura düzenlenmesini gerektirmeyen hallerde yazar kasa veyahut da perakende satış fişi düzenlenerek müşteriye verilir. Adisyon ödemeyi kanıtlayan bir belge değildir.

Adisyon kullanma zorunluluğu olan işletmeler;

1- Kurumlar vergisi veya gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olup şehirlerarası karayolları üzerinde hizmet veren lokanta, kafeterya, pastane, kulüp ve benzeri işletmeler, (200 Sıra No’ lu V.U.K. Genel Tebliği)

2- Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutan gece kulüpleri, diskotekler, barlar, pavyonlar, gazinolar, meyhaneler, lokantalar, kafeteryalar ve pastane gibi işletmeler (298 Sıra No’ lu V.U.K. Genel Tebliği).

Öte yandan 299 Sıra No’ lu V.U.K. Genel Tebliğinde açıklandığı üzere; 298 Sıra No’ lu V.U.K. Genel Tebliğinde adisyon kullanmak zorunda olduğu açıklanan hizmet işletmelerinin alkollü içki servisi yapmaları halinde adisyon düzenleme mecburiyetleri bulunmaktadır. Alkollü içki servisi yapmayan hizmet işletmelerinin ise adisyon düzenleme zorunlulukları söz konusu değildir.Tek Adisyon Fişi Kestiği Masalarda Müşterilerin Hesabı Ayrı Ayrı Ödemesi